Hiểm họa từ sử dụng thuốc chữa bệnh khớp phản khoa học cách

Uống thuốc thường xuyên, đúng liều, tuân lịch trình và thời kì chữa trị là những việc tưởng tuồng như rất đơn sơ khi điều trị bệnh khớp, nhưng không phải bệnh nhân nào cũng làm đúng, làm đủ. Vậy nên, rất nhiều bệnh nhân khớp dù đã chữa trị bằng nhiều phương thuốc trái ngược nhưng bệnh vẫn hoàn bệnh.

Sử dụng thuốc không kiên trì, tiền mất tật mang

Cô Nguyễn Thị V. (61 tuổi, Hà Nội) đã có thâm niên “ràng buộc” với bệnh thoái hóa khớp dây lưng, thoát vị đĩa xương sống hơn 10 năm nay. Nhưng cô có nếp chỉ khi nào thấy đau mới uống thuốc, hết đau, cô lại ngưng uống. Vì vậy, dù đã chữa bằng nhiều loại thuốc và tốn kém không ít hoài điều trị nhưng bệnh của cô chẳng những không khỏi mà càng càng ngày càng tồi tệ hơn.

Hao hao cô Viết, bác Lê Hữu T. (Từ Sơn, Bắc Ninh) do không bền chí sử dụng thuốc nên hễ cứ dùng một loại thuốc từ 1 đến 2 tuần mà không đỡ là bác lại tự ý ngưng để chuyển sang dùng loại khác. Cùng thành thử, suốt 8 năm chữa trị bệnh lý gai đoạn cột sống lưng mà bệnh vẫn không hề thuyên giảm.

Sử dụng thuốc không đúng cách có thể gây lên những hệ quả khó lường (ảnh minh họa)

Các chuyên gia cũng cho rằng, việc tự tiện ngưng dùng thuốc, khoảng cách giữa các lần uống không đều đặn, uống không hợp lý liều… khiến bệnh không khỏi mà càng ngày càng xấu hơn gây lên những biến chứng đáng cảnh báo như biến dạng khớp, teo cơ, cứng khớp thậm chí tàn phế. Thêm nữa, điều này cũng làm việc chữa trị bệnh trở nên khôn cùng tốn kém vì bệnh nhân không tận dụng được triệt để tác dụng của thuốc.

Đúng, đủ, đều – Công thức tốt để trị bệnh khớp

Chọn lọc thuốc bảo đảm chất lượng: Để an toàn và hiệu quả, thuốc thuốc tây hay các loại thuốc được bào chế từ các con, cây trong tự nhiên cũng cần được sản xuất bởi các đơn vị đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn ở mức quốc tế như tiêu chuẩn GMP – WHO (thực hành sinh sản thuốc tốt); tiêu chuẩn GLP (thực hiện tốt phòng thể nghiệm) và GSP (thực hành tốt bào quản thuốc)…

Dùng đủ liều: thuốc ta thường điều trị từ căn do của bệnh nên để đạt được hiệu quả cao cần phải sử dụng hàng ngày trong một thời gian nhất thiết. Vì thế, ngoài việc tuân đủ số lần và số lượng thuốc cần uống trong một ngày theo hướng dẫn thì bệnh nhân khớp cần phải bền chí sử dụng thuốc từ 3 đến 6 tháng tùy tình trạng nặng, nhẹ của bệnh trong mỗi đợt điều trị.

Khi sử dụng Dược phẩm có thành phần cao rắn mang bành và các thảo dược có tính ấm như Độc hoạt, Quế chi, Đỗ trọng… trong 1 đến 3 tuần đầu, có thể gặp hiện tượng nóng và đau nhiều hơn. Người bệnh không nên lo ngại và bỏ thuốc vì đây chỉ là hiện tượng “công thuốc”, tức là thân bắt đầu thu nạp và thích nghi với các hoạt chất trong thuốc. Sau tuổi này, các biểu hiện sẽ thất thoát dần và ổn định hẳn.

Uống đúng lúc: bệnh nhân cần tuân nghiêm ngặt các chỉ dẫn dùng thuốc như thời điểm uống thuốc trước khi ăn hay sau khi ăn, khoảng cách giữa hai lần uống thuốc, uống thuốc với nước đun sôi để nguội…

Ngoại giả, bệnh nhân cũng không nên uống thuốc khi đang nằm, vì với phong độ này, thuốc dễ bị dính vào vách thực quản, chẳng những giảm hiệu quả chữa trị mà còn gây kích ứng thực quản, dẫn tới ho, viêm, thậm chí thương tổn vách thực quản.

Cách chữa bệnh thoái hóa đốt sống ở người nhiều tuổi

Thoái hóa cột sống (THCS) là một bệnh rất phổ quát, gặp cả ở nam và phụ nữ, nhưng khác thường hay gặp ở những cá nhân lớn tuổi. Là tổn thương mãn tính dạng thoái hóa của các thân đốt sống và đĩa đệm nằm giữa các đốt sống cùng các dây chằng cột sống. Nếu để lâu không được lưu tâm chữa trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê bì tứ chi, teo cơ, đi lại hóc búa hoặc liệt các chi không cử động được.

benh-thoai-hoa-cot-song

     Đoạn cột sống hay bị thoái hóa nhất là cột sống cổ và cột sống dây lưng – là những vùng linh hoạt nhất của cột sống, nhưng hay phải chịu tải trọng và phải vận động nhiều nhất. Đĩa đệm nằm giữa hai thân đốt sống bị thương tổn trước tiên. Từ độ tuổi ngoài 30, đĩa đệm bắt đầu bị thoái hóa, nhân nhày sẽ bị mất nước, vòng sợi xung quanh nhân nhày bị rách, đĩa đệm bị thoát vị, xẹp xuống, có thể thoát vị ra phía sau thân đốt sống, gây đè nén tâm thần, gây đau và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đi lại cũng như sinh hoạt hàng ngày của người bệnh. Mâm đốt sống bị xơ, rìa mâm sống mọc ra các gai cột sống. Cơ cạnh cột sống cũng bị co cứng, dây chằng cạnh cột sống cũng bị co kéo quá nhiều, làm cho cột sống bị biến dạng, thường bị vẹo về một phía.
Lý do chính của vôi hóa cột sống
nguyên cớ chính THCS là do tuổi tác; vả lại còn do chấn thương như sau ngã, tai nạn và do nghề phải sử dụng nhiều cột sống như mang vác, bưng bê, nhấc xách các đồ vật; do thiếu dinh dưỡng hoặc một số bệnh cột sống mắc phải như viêm đốt sống đĩa đệm, đau tâm thần tọa, quái đản cột sống… Thêm nữa, những cá nhân bị thừa cân, đái tháo đường, suy giáp, cường cận giáp, gút cũng dễ mắc THCS sớm. Một số nhân tố khiến quá trình thoái hóa khớp xảy ra nhanh hơn là di truyền (bố mẹ có người bị thoái hóa khớp); dinh dưỡng (ăn uống không chất dinh dưỡng để xây dựng khung xương khớp hoàn chỉnh); cần lao vất vả từ bé, mang vác vật nặng, tập các loại thể thao nặng làm tăng trọng tải lên khớp và là nguyên nhân gây ra khớp bị thoái hóa sớm; thiếu vận động kéo dài như đứng quá lâu, ngồi nhiều không kể xiết hoặc luôn phải làm việc ở một phong độ gò bó cũng là nguyên tố nguy cơ gây THCS.
     Đối với vôi hóa xương đốt sống lưng dưới, có 3 thể lâm sàng lệ thuộc vào mức độ thương tổn của đĩa đệm:
Thể thứ nhất là đau ê ẩm vùng lưng cấp tính. Đau xuất hiện sau một động tác mạnh, đột ngột và trái phong thái. Người bệnh có tác phong chống đau như lòm khòm, trệch cột sống. Đau có thể khỏi dần sau 1 – 2 tuần.
Thể thứ hai là đau thắt lưng mạn tính , thường đau âm ỉ vùng dây lưng, hay bị tái phát do đĩa xương sống thoái hóa nhiều, sức đàn hồi của đĩa đệm kém, giảm năng lực chịu lực, có phần nhô ra phía sau kích thích các nhánh tâm thần.
Thể thứ ba là đau thắt lưng kết hợp với đau tâm thần tọa một hay hai bên. Bệnh nhân đau cột sống dây lưng, lan xuống mông, mặt sau ngoài đùi, khoeo, cẳng chân, có thể lan xuống tận gót chân hay các ngón chân. Nếu bị thoái hóa cột sống cổ thì đau đốn ở vùng cổ gáy. Đau có thể lan lên phía sau đầu hay thậm chí đau phía hốc mắt (bệnh nhân có thể thấy nuốt khó, thường được hay chẩn đoán nhầm là loạn cảm họng). Khi có dấu hiệu chèn ép rễ tâm thần cánh tay thì thấy đau đốt sống cổ lan xuống vai, tay. Nếu để lâu không được chú ý chữa trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê buốt, teo cơ tay, do tổn thương các rễ tâm thần cổ chi phối cánh tay. Một vài người bệnh có thể bị liệt khi bị chèn ép tủy cổ. Cảm giác khó chịu khiến người bệnh mất ăn mất ngủ, gầy sút và có tâm lý buồn chán, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc.

 Cần làm gì khi bị THCS?
Khi đau thắt lưng cấp, bệnh nhân cần nằm nghỉ tại giường trong vài ngày, sử dụng các thuốc giảm đau như paracetamol, thuốc kháng viêm non – steroid như ibuprofen, celebrex, thuốc tăng cường sụn khớp như glucosamin sulfat… (Uống thuốc sau khi ăn và uống với nhiều nước để tránh tác dụng phụ trên đường tiêu hóa). Có thể massage, bấm huyệt nhẽ nhõm vùng cột sống bị thương tổn phối hợp vật lý trị liệu như  đắp paraffin, hồng ngoại, túi chườm… Khi đi lại, cần sử dụng dụng cụ trợ giúp như gậy, khung chống, đai lưng. Khi đau nhiều mà chưa có điều kiện đi khám bác sĩ thì nên nghỉ ngơi tại giường, giới hạn vận động nặng, mát xa, sử dụng kem bôi thuốc kháng viêm non-steroid hoặc uống thuốc giảm đau như paracetamol. Khi cơn đau đã giảm, có thể tập thể dục nhẹ nhàng. Khi đi khám thầy thuốc và đã có chỉ định chữa trị thì nên kiên trì và chuyên cần uống thuốc. Bệnh nhân cần xác định đây là bệnh kinh niên và phải chữa trị lâu dài.
     Hạn chế các hệ quả của bệnh THCS
Cần phòng bệnh THCS ngay từ khi còn nhỏ. Ăn nhiều thực phẩm giàu các chất chống oxy hóa như vitamin C và E có nhiều trong các dạng rau, quả. Người cao tuổi nên uống bổ sung vitamin D và canxi hằng ngày để cột sống chắc khỏe. Luôn giữ dáng điệu đúng ngay cả khi nằm ngủ, ngồi, đứng. Tập thể dục thẳng tính giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, giúp cho sụn khớp mở mang. Để ngừa THCS thắt lưng, có thể tập một số động tác các cơ vùng lưng dưới như tập nghiêng xương chậu, tập cơ bụng, tập khối cơ cạnh sống. Có thể đi bộ, tập thái cực quyền, khi ngủ không nên kê gối quá cao. Khi đã bị thoái hóa đốt sống thì tốt nhất là tuân các chế độ điều trị do bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định.

Chữa trị và phòng tránh căn bệnh thoái hóa đốt sống

Thoái hóa xương đốt sống là bệnh lý thường gặp ở độ tuổi trung niên. Thế nhưng bây giờ, nhiều giới trẻ có thói quen hoạt động, làm việc không khoa học cũng sớm mắc các căn bệnh về cột sống.

dau-lung-o-phu-nu

Các nghiên cứu cho thấy cột sống được xem như một cột trụ chống đỡ sức nặng của trọng lượng thân. Cột sống bao gồm nhiều đốt xương sống riêng lẻ nhờ hệ thống dây chằng và cơ kết nối chúng lại thành một trục. Dọc theo chiều dài cột sống ở phía sau có chứa tủy sống và dây tâm thần đi từ trên não xuống. Khi có một căn do nào đó làm đổi thay cấu trúc này thường gây lên bệnh về cột sống.

Theo các thầy thuốc, vị trí thoái hóa đốt sống bao gồm: Cổ, lưng, lưng dưới. Lý do phổ biến là do lão hóa thân thể, bởi vậy, bệnh thường xuất hiện ở tuổi 35, 40 trở lên.

Ảnh minh họa

PGS.TS Nguyễn Văn Thạch, Chủ nhiệm khoa giải phẫu cột sống, PGĐ Bệnh viện Việt Đức cho biết: “bệnh lý cột sống thường hay gặp nhất là thoái hóa đốt sống. Thoái hóa đốt sống có nghĩa các đốt sống mọc gai, khi bị bệnh này người bệnh chỉ cảm thấy đau lưng mà không có áp chế lên rễ tâm thần. Trường hợp hay gặp tiếp theo cũng do vôi hóa cột sống là bệnh trượt đốt sống, khác thường trượt đốt sống thường hay xảy ra ở nữ giới”.

Để nhận biết bệnh thoái hóa xương đốt sống, có thể căn cứ vào một số triệu chứng điển hình sau: Cơn đau tại các vùng cổ, lưng dưới, gáy xuất hiện liên tục, giai giẳng, gây giới hạn cử động của cột sống, hay đau tăng khi cử động, dáng đi không bình thường, cong vẹo. Hơn nữa, cơn đau lằng nhằng sẽ khiến người bệnh mệt trong người vì mất ăn, mất ngủ, sức làm việc giảm hạ…

PGS.TS Nguyễn Văn Thạch cho biết thêm: “Khi xuất hiện các triệu chứng chèn ép tâm thần, đau chân hoặc tê chân, người bệnh đi bộ không đi xa được… Bệnh nhân sẽ phải mổ và nắn chỉnh. Về liệu trình điều trị, một mặt là chống thoái hóa bằng các thuốc chống viêm và dị ứng; làm giãn cơ bằng thuốc giãn cơ hoặc kéo giãn bằng cách thức vật lý hoặc bằng phục hồi chức năng để làm mềm cơ. Ngoài thuốc giảm quá trình thoái hóa, hiện nay còn có thuốc làm bình phục mặt sụn, do khi mắc phải bệnh tất thảy mặt xốp của sụn bị rỗ và thoái hóa dần tùy theo mức độ và giai đoạn”.

Các thầy thuốc khuyến cáo trong chữa trị bệnh thoái hóa cột sống, bệnh nhân cần kỳ lạ chú tâm đến chế độ sinh hoạt, làm việc và sử dụng thuốc hoặc sản phẩm bổ sung. Khi bị những cơn đau hành hạ nên nằm nghỉ, thả lỏng người trên giường cứng. Với các cơn đau cấp tính, cần massage, chườm nóng để làm giảm cơn đau. Khi đã từng bị đau nhức ở lưng do thoái hóa xương cột sống một lần, lại càng phải gìn giữ, không để tái phát khiến bệnh tình nguy hiểm hơn.

Để phòng vôi hóa cột sống người cần lao chân tay nên nhớ không mang vác quá sức, không nhấc vật quá nặng, tránh những động tác các hoạt động không đúng khi bưng, bê, vác, đẩy… tránh thương tổn cột sống. Bên cạnh đó, việc tập thể dục thường xuyên, vừa sức cũng đem lại ích lợi to lớn cho xương khớp.

Bệnh thoái hóa cột sống gây nên đau ê ẩm vùng lưng

Cột sống là khung đỡ của tất cả cơ thể. Theo năm tháng, do ảnh hưởng từ môi trường, chế độ ăn uống, phong thái vận động, sinh hoạt, tập luyện và chịu sức nặng thân thể mà bị yếu đi, lão hoá và sức nâng đỡ kém.

thoai-hoa-dot-song-co

Và giả như con người ta, ai cũng được sinh ra, lớn lên, già nua đi thì thoái hoá cột sống cũng là dĩ nhiên theo tuổi tác và năm tháng. Quan yếu là phải biết sinh hoạt, luyện tập ra sao để hạn chế tối đa những hệ quả do bệnh để lại.

Những yếu tố nào đã đẩy nhanh quá trình thoái hoá cột sống của con người?

– Điều kiện sống hóc búa, ăn uống không đầy đủ.

– Làm việc, lao động nặng quá sớm và quá sức. Ví dụ như mang vác, gồng gánh nặng từ lúc 12, 13 tuổi, khi mà khung xương còn đang trong tuổi phát triển, chưa định hình, hoàn thiện.

– Tập luyện thể dục, thể thao phản khoa học.

– Liên tục mang, vác, đẩy, kéo các vật nặng không đúng phong độ.

– Ngồi quá nhiều hoặc luôn luôn làm việc ở một tư thế ít biến hóa.

– Trọng lượng quá mức cho phép khiến cột sống luôn phải gắng đỡ thân.

– Thông thường, bệnh xuất hiện ở người có tuổi từ 35, 40 trở lên. Hàm lượng bị thoái hoá cột sống ở nam và nữ là gần như nhau mặc dù nguyên nhân là tương đối khác nhau ở hai giới. Nếu như ở đàn ông đa số được gây ra bởi lao động nặng, chơi thể thao quá độ, thì phụ nữ là do thiếu hụt canxi, hệ quả của việc mang thai và sinh nở mà không được bù đắp kịp thời và đầy đủ.

Biểu hiện của thoái hoá cột sống

– Biểu hiện rõ như ban ngày nhất là những cơn đau nhức ở lưng xuất hiện đều đặn, cảm giác khó chịu, bức bối trong thân thể, dáng đi khác thường, vẹo vọ hoặc lưng còng xuống… Nếu gặp phải những hiện tượng như thế, có thể bạn đã bị thoái hoá cột sống.
– Nếu vậy đau nhức ở lưng do bị thận hoặc một vài bệnh bất bình thường diễn ra theo cơn, dữ dội, thì đau lưng do thoái hoá cột sống lại thường âm ỉ, rả rích ngày qua ngày. Đau chủ yếu ở vùng thắt lưng và cổ, gáy. Cảm giác khó chịu kèm theo khiến bạn mất ăn, mất ngủ, gầy rộc đi, sức làm việc giảm hạ và ảnh hưởng đến sinh hoạt chung của cả mọi người xung quanh.
– Đôi khi có những cơn đau cấp tính khiến bạn cảm thấy nhói buốt, đau cả sang những vùng khác như vai, thần kinh toạ, đau hông và đùi đến mức chẳng thể đi lại lâu được.

Khống chế những cơn đau lưng và khó chịu do thoái hoá cột sống bằng cách nào?

– Có nhiều phương pháp được dùng hiện giờ tại các bệnh viện là: sử dụng thuốc, thuỷ châm, châm cứu, kéo giãn cột sống, vật lý trị liệu v.V… Toàn bộ các cách thức này đều phải được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định thực hiện.

– Khi ở nhà, nếu bị đau ê ẩm vùng lưng, bạn nên tức khắc nằm nghỉ, thư giãn. Nhưng cũng không được nằm quá lâu khiến huyết khó lưu thông, tăng cảm giác mệt mỏi. Chỉ cần có cảm giác đỡ đau là bạn đã phải đi lại chút đỉnh. Nói tóm lại, người bị thoái hoá cột sống không nên ngồi một chỗ mà nên hoạt động nhẹ nhàng, tập thể dục vừa phải.

– Chườm nóng và massage được coi là biện pháp hữu hiệu tức thời. Tuy vậy, có một thiếu sót lớn là khi bị đau ê ẩm vùng lưng, ta thường bóp dầu nóng, mật gấu và rượu. Làm như thế sẽ khiến vùng bị đau có phản ứng co cơ, khiến cơn đau càng nặng nề hơn hơn.

– Khi đã có cảm giác khá hơn, bạn hãy bơi lội một ít. Theo các bác sĩ thì bơi lội chính là môn thể thao phù hợp nhất để chữa đau ê ẩm vùng lưng, đặc biệt với các cơn đau cấp thì việc bơi trong bể nước ấm sẽ rất có hiệu quả.

– Khi đã từng bị đau nhức ở lưng do thoái hoá cột sống một lần thì nên giữ gìn, không để tái phát. Vì nếu những cơn đau lặp đi lặp lại sẽ càng ngày càng xấu thêm. Đến một lúc nào đó, bạn chỉ cần đi, đứng, sinh hoạt trong phong thái hơi bất bình thường là đã bị đau ê ẩm vùng lưng buốt nhói dữ dội.

– Cần ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng và phải kiêng rượu, bia.

Phòng bệnh từ khi còn nhỏ và ngay trong phương pháp sinh hoạt hàng ngày

– Các bậc làm cha, làm mẹ cần quan tâm đến trẻ em trong việc ăn uống sao cho đủ chất, học tập và thể thao đúng mức. Hiện tại, những nhân tố dễ dẫn đến thoái hoá cột sống sau này nếu không để ý từ khi còn bé là: trẻ có thể ngồi hàng giờ chơi games trước màn hình vi tính, xem tivi quá nhiều, ăn uống vô độ dẫn đến béo phì v.V…

– Với những người cần lao trí tuệ, cứ ngồi làm việc khoảng 1 – 2 tiếng phải đứng dậy đi lại, tập một số động tác có lợi cho lưng.

– Với người lao động tuỳ thuộc, chú tâm không mang vác quá sức. Với những vật quá nặng, không bao giờ được đứng cúi lưng để nhấc vật lên mà phải ngồi xổm xuống, nâng vật lên dần dần.

– Tập thể dục đều đặn, liên tục. Tập Thái cực quyền, bơi lội là rất tốt để phòng ngừa đau nhức ở lưng do thoái hoá cột sống.

– Với nữ giới mang thai, việc luyện tập đúng phương pháp lại càng cấp thiết để giúp cho cột sống thêm dẻo dai, tránh đau do phải đỡ thêm một phần trọng lượng lớn nữa ngoài thân thể của chính người mẹ.