Thoát vị đĩa đệm trong đông y

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng trong y học cổ truyền được gọi là “yêu thống”, “yêu cước thống”, “tý chứng”, “tọa cước phong”… sách “Nội kinh” viết: “Yêu vi thận chi phủ, chuyển dao bất năng, thận tướng bị hỹ”.

Sách “Thái tố” viết: “Thiếu dương lệnh nhân yêu thống như dĩ châm chích kỳ bì trung, tuân tuân nhiên bất khả phủ ngưỡng” có nghĩa là các bệnh lý về cột sống đều thuộc về thận, khi kinh thiếu dương thận bị tổn thương dẫn đến đau nhiều vùng thắt lưng, hạn chế vận động cột sống thắt lưng.

mô tả thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng
mô tả thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

3 nhóm nguyên nhân chính gây thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

– Ngoại nhân: Do phong tà (Bệnh xuất hiện đột ngột, diễn biến nhanh, đau lan theo đường đi của kinh Bàng quang và kinh Đởm). Do hàn tà (Hàn làm cho khí huyết ở kinh lạc bị tắc nghẽn không lưu thông được, gây ra co rút cân cơ, cảm giác đau buốt, đôi khi bệnh nhân có cảm giác nóng ở nơi đau). Do thấp tà (Thấp xâm phạm vào bì phu kinh lạc, làm cho khí huyết không lưu thông, kinh lạc tắc trở gây cảm giác tê bì, nặng nề, ra mồ hôi chân, rêu lưỡi nhờn, dính).

– Nội nhân: Do chính khí hư (can thận khuy tổn) làm cho kinh lạc bị ứ trệ, khí huyết không lưu thông gây ra đau và hạn chế vận động.

– Bất nội ngoại nhân: Do chấn thương làm huyết ứ, gây bế tắc kinh lạc, khí huyết không lưu thông gây ra đau và hạn chế vận động.

Xem thêm: thoát vị đĩa đệm thắt lưng

Điều trị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng theo y học cổ truyền

chữa thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng
chữa thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Về biện chứng luận trị, ứng dụng nguyên tắc “Cấp tắc trị tiêu, hoãn cầu kỳ bản” tức là: trong lúc đau cấp, hạn chế vận động thậm chí không đi lại được, có thể sử dụng các biện pháp châm, chích các huyệt như: Thận du, Chí thất, Đại trường du, Dương quan, ủy trung, A thị huyệt…

Xem thêm: cách điều trị và phòng ngừa thoát vị đĩa đệm

Nếu đau chân theo kiểu kích thích rễ có thể phối hợp với các huyệt như:Hoàn khiêu, Trật biên, Thừa sơn. Thủ thuật thường dùng phép bình bổ bình tả, mai hoa châm hoặc giác hút. Khi bệnh nhân trải qua giai đoạn đau cấp, tùy thuộc vào nguyên nhân để có cơ sở đề ra phương pháp và thuốc nam điều trị thoát vị đĩa đệm phù hợp.

Rất cần biết về thoát vị đĩa đệm cổ

Đau vùng cổ vai là bệnh lý khá phổ biến, bệnh do nhiều nguyên nhân, thường xảy ra ở người lớn, đặc biệt từ trên 40 tuổi, làm ảnh hưởng nhiều đến năng xuất lao động xã hội. Tỷ lệ mắc bệnh đĩa đệm cột sống cổ chiếm 36,1%, đứng thứ hai sau bệnh lý đĩa đệm cột sống thắt lưng.

thoát vị đĩa đệm cổ
thoát vị đĩa đệm cổ

Thoát vị đĩa đệm cổ và những điều nên biết

Vì vậy, nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân các chứng bệnh đau cổ – vai, đồng thời điều trị và dự phòng các chứng bệnh này là một yêu cầu cấp thiết đối với đời sống xã hội, đòi hỏi sự kết hợp của nhiều chuyên ngành nội, ngoại khoa, điều trị lý liệu, phục hồi chức năng.

Biểu hiện của thoát vị đĩa đệm cột sống cổ thường được chia thành ba nhóm: nhóm bệnh lí rễ và nhóm bệnh lí tủy và nhóm vừa có biểu hiện của bệnh lí rễ vừa có biểu hiện của bệnh lý tủy.

Các phương pháp chữa bệnh được chia thành hai nhóm: bảo tồn (điều trị nội khoa) và can thiệp ngoại khoa.

1. Điều trị bảo tồn:

– Chế độ bất động (immobilisation): 5 – 7 ngày đầu đối với những trường hợp cấp tính.

– Chế độ nghỉ ngơi một phần: tránh những động tác làm bệnh nặng thêm, tăng cường nằm nghỉ tại giường khi đau nhiều.

– Bất động cột sống cổ bằng đai cổ (neck collar) hoặc đai quấn để cố định cổ trong tư thế sinh lý. Dùng đai cổ kéo dài phải kết hợp điều trị và tập luyện để tránh tình trạng phụ thuộc vào đai cổ và giảm trương lực cơ cổ.

– Thuốc giảm đau, chống viêm.

– Thuốc chống viêm steroid và không steroid.

– Thuốc giãn cơ.

– Vitamin nhóm B liều cao.

– Phóng bế tại chỗ và cơ thang trước làm giảm co cứng cơ do đau và chống phù nề rễ thần kinh.

– Vật lý trị liệu: tia hồng ngoại, điện phân, điện xung, tắm nóng tác dụng làm giảm co cứng cơ, giảm phù nề rễ thần kinh, thay đổi vận mạch ở rễ tủy.

– Xoa bóp bằng tay.

– Kéo giãn cột sống cổ.

Xem thêm: bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống cổ

bệnh thoát vị đĩa đệm cổ
bệnh thoát vị đĩa đệm cổ

2. Điều trị phẫu thuật

* Chỉ định phẫu thuật:
+ Điều trị bảo tồn ở cơ sở có trình độ chuyên môn cao, kỹ thuật điều trị tốt, có kinh nghiệm mà không có kết quả, bệnh có xu hướng tăng lên.

+ TVĐĐ cột sống cổ có hội chứng rễ – tủy.

* Các phương pháp phẫu thuật:

+ Mổ đường sau: cắt cả cung hoặc nửa cung sau vào lấy bỏ đĩa đệm.

+ Mổ đường trước – bên cổ (lấy bỏ đĩa đệm bằng hai cách).

– Rạch da vùng gian đốt tương ứng với vùng TVĐĐ, vén cơ vùng cổ bên ra ngoài, khí quản và thực quản vào trong. Sau khi xác định đúng vị trí vùng gian đốt, dùng khoan đặc biệt khoan cả xương và phần vòng sợi cho tới đĩa đệm. Sau khi lấy hết tổ chức đĩa đệm, dùng xương mào chậu chám vào phần khuyết xương đó.

– Vi phẫu: rạch vùng gian đốt nhỏ hơn 1cm2. Dùng microcuret và rongeur lấy hết tổ chức đĩa đệm, không cần tạo hình xương cột sống, tránh được các biến chứng do kết ghép xương.

Khi bệnh nhân có các triệu chứng nói trên cần đến khám ở cơ sở y tế chuyên khoa, tốt nhất là gặp các bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp để được chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời.

Xem thêm: bị thoát vị đĩa đệm