Bệnh trĩ – căn do và cách phòng tránh

May mắn là có các thuốc và thủ thuật hiệu quả để điều trị bệnh trĩ. Trong nhiều trường hợp, bệnh có thể chỉ cần tự điều trị và thay đổi lối sống.

Dấu hiệu và biểu hiện: thường lệ thuộc vào vị trí búi trĩ.

benh tri

Trĩ nội. Bạn chẳng thể nhìn hoặc sờ thấy trĩ nội. Nhưng đau hoặc kích ứng khi đại tiện có thể gây tổn thương bề mặt mỏng manh của búi trĩ và chảy máu. Bạn có thể thấy một chút huyết tươi trên giấy vệ sinh hoặc trong bồn cầu. Vì niêm mạc phía trong thiếu các sợi thần kinh cảm giác đau, loại trĩ này thường không gây khó chịu. Tuy thế, bạn có thể có giảm giác đầy trực tràng sau khi ỉa. Đôi khi, sự biến dạng có thể đẩy trĩ nội qua lỗ hậu môn. Nếu trĩ vẫn bị sa xuống, nó có thể gây đau không dứt, giai giẳng. Khi bị kích thích, nó có thể ngứa hoặc chảy máu.

Trĩ ngoại. Loại trĩ này thường gây đau. Thỉnh thoảng có thể chảy huyết nhiều trong trĩ ngoại và tạo thành cục huyết đông (huyết khối), gây đau gay gắt và viêm. Khi bị kích thích, trĩ ngoại có thể ngứa hoặc chảy máu.

Căn do

Bệnh trĩ có thể do tăng áp lực tĩnh mạch phần dưới trực tràng. Nguồn gây sức ép phổ quát bao gồm:

– Táo bón và kèm theo biến dạng bên ngoài

– Ỉa chảy và đột ngột ỉa phân lỏng

– Ngồi hoặc đứng trong thời kì dài

– Béo phì

– Mang vác nặng

– Mang thai và sinh con

Chữa trị:

Ở phần lớn các trường hợp, điều trị trĩ gồm các bước bạn có thể tự làm. Nhưng có những lúc cần sử dụng thuốc hoặc phẫu thuật.

Thuốc:

Nếu bệnh trĩ chỉ gây khó chịu nhẹ, bác sĩ có thể cho dùng kem, mỡ hoặc đệm không cần đơn chứa cây phỉ hoặc thuốc chống viêm tại chỗ chứa hydrocortison. Liệu pháp tại chỗ này, kết hợp với tắm nước ấm hằng ngày, có thể làm giảm biểu hiện.

Phẫu thuật hoặc các thủ thuật khác:

Nếu huyết khối hình thành trong trĩ ngoại, bác sĩ có thể dễ dàng cắt bỏ huyết khối bằng một đường rạch nhỏ, sẽ giảm đau mau chóng.

Đối với trĩ gây đau hoặc kéo dài, thầy thuốc có thể khuyên:

– Thắt búi trĩ. Thủ thuật đơn sơ, ít đau này được thực hiện ở phòng khám, bệnh viện và có hiệu quả với phần lớn mọi người.

– Liệu pháp xơ hóa. Tiêm một dung dịch hóa chất quanh máu mạch để co nhỏ búi trĩ.

– Chiếu tia hồng ngoại. Chiếu tia hồng ngoại 1-2 giây cũng có thể làm ngừng tuần hoàn tới trĩ ngoại. Bạn có thể thấy nóng khi làm thủ thuật và xuất huyết nhẹ trong vài ngày.

– Liệu pháp laser. Trong thủ thuật này, một chùm laser làm bay hơi mô búi trĩ.

– Đông lạnh. Thủ thuật này làm lạnh mô tổn thương, ngừng tuần hoàn và phá hủy mô búi trĩ.

– Dòng điện. Dùng dòng điện làm co búi trĩ trong thủ thuật giống nhau như quang đông hồng ngoại.

– Giải phẫu. Nếu các thủ thuật khác không thành công hoặc nếu bạn có búi trĩ lớn, thầy thuốc có thể cắt bỏ mô bằng thủ thuật cắt trĩ. Vùng mô cắt bỏ rộng hơn, ít có năng khiếu tái phát nhưng khó chịu nhiều hơn. Giải phẫu cần nằm viện 1-2 ngày – thời gian khôi phục dài hơn các phương pháp cắt bỏ trĩ khác.

Ngừa:

– Ăn thực phẩm nhiều chất xơ. Ăn nhiều hoa quả, rau và ngũ cốc. Điều này sẽ làm phân mềm hơn và ỉa dễ hơn, giúp giảm đè nén có thể gây trĩ.

– Uống nhiều nước.

– Thử dùng chế phẩm bổ sung chất xơ. Nếu bạn dùng chế phẩm bổ sung chất xơ, phải bảo đảm uống chí ít 8-10 cốc nước hoặc dịch khác mỗi ngày. Mặt khác, chế phẩm bổ sung chất xơ có thể gây táo bón hoặc khiến cho táo bón xấu thêm. Từ từ thêm chất xơ vào chế độ ăn để tránh sinh hơi.

– Tập luyện. Luyện tập làm giảm lực ép lên tĩnh mạch, có thể xuất hiện khi đứng hoặc ngồi lâu, và giúp ngăn ngừa táo bón. Tập luyện cũng có thể giúp giảm lượng cân thừa.

– Tránh đứng hoặc ngồi lâu.

– Không nên bít tất tay. Găng và nín thở khi ỉa làm tăng lực ép lên tĩnh mạch ở đầu cuối trực tràng.

– Đại tiện ngay khi cảm thấy muốn đại tiện.

Tự chăm nom:

Bạn có thể tạm thời giảm đau nhẹ, sưng và viêm ở đa số các đợt trĩ bằng các cách tự trông nom dưới đây:

– Bôi kem chữa trị trĩ không cần đơn hoặc viên đạn chứa hydrocortison, hoặc dùng băng ép chứa cây phỉ hoặc thuốc tê tại chỗ.

– Giữ vùng lỗ đít luôn sạch. Tốt nhất là hằng ngày rửa hoặc tắm nhẹ nhõm để làm sạch da quanh lỗ đít bằng nước ấm. Xà bông là không cấp thiết và có thể là nguyên nhân gây ra bệnh nặng hơn.

– Ngâm trong nước ấm vài lần mỗi ngày.

– Chườm đá hoặc đắp gạc lạnh lên lỗ đít trong 10 phút tới 4 lần/ngày.

– Nếu trĩ bị sa xuống, đẩy nhẹ nhàng búi trĩ vào trong ống lỗ đít.

– Sử dụng khăn ẩm hoặc giấy vệ sinh ướt sau khi ỉa thay cho giấy vệ sinh khô.

Những cách tự chăm sóc này có thể làm giảm biểu hiện, nhưng chúng không là nguyên nhân gây ra búi trĩ mất đi. Hãy đi khám bệnh nếu bạn không thấy giảm bệnh trong vài ngày.

Chữa trị bệnh trĩ ngoại thực sự hiệu quả

Bệnh trĩ ngoại đa phần là do phải rặn nhiều khi đại tiện, đại tiện phân khô,… gây nứt các tĩnh mạch viền hậu môn, máu thấm vào trong mô liên kết, gây tụ máu, phát bệnh đột ngột dẫn tới đau dữ dội.

benh tri ngoai
Trĩ ngoại là do chùm tĩnh mạch ngoài bị giãn , gấp khúc tạo nên. Nó nằm phía dưới vùng lược, có thể nhìn thấy, không thể đưa và trong hậu môn, thường không chảy máu. Trĩ ngoại thường xuất hiện ở các phụ nữ sau khi sinh vì khi sinh con do khoang bụng trống rỗng, không có nhu cầu đi đại tiện, không đi đại tiện trong nhiều ngày, nằm trên giường lâu, đại tiện khó khăn dễ dẫn tới mắc trĩ ngoại

Các hình thái của trĩ ngoại

  1.  Trĩ ngoại do tắc mạch máu:Là do tĩnh mạch trên trĩ bị tắc hay vỡ gây chảy máu, mạch máu đầy những cục máu, ở phía dưới da phần cửa hậu môn hình thành những cục trĩ nhỏ hình ôvan, tự  cảm thấy đau tức.
  2.  Trĩ ngoại do tĩnh mạch bị phình gập:Là do dưới da tĩnh mạch bị gấp khúc, ở phần rìa cửa hậu môn hình thành những viền bướu hình tròn, hình bầu dục, hay hình dài. Nếu có phù thũng, hình trạng sẽ lớn hơn, trong búi trĩ có cả chỗ tắc máu và tổ chức kết đế.
  3.  Trĩ ngoại do chứng viêm:Là do những nếp gấp ở cửa hậu môn bị viêm , phù thũng gây nên. Thường cửa hậu môn bị tổn thương, do lây nhiễm vi khuẩn gây nên.
  4.  Trĩ ngoại do tổ chức kết đế:Do rãnh nhăn ở phần rìa cửa hậu môn phình to, các mô kết đế bị tăng sinh, trong đó mạch máu lại rất ít, do những mảnh da dài ra, gọi là trĩ ngoại do da. Ở vùng rìa hậu môn có thể thấy những mảnh da đơn phát hoặc vòng trong sa xuống và lòi ra, trĩ hình vòng có thể dạng mào hoa, gọi là trĩ ngoại dạng da thừa hay còn gọi là Trĩ tiêu binh.

Tác hại của trị ngoại

Trĩ ngoại không lây nhiễm.  Tuy nhiên búi trĩ sau khi bị cọ sát hay bị viêm sẽ chảy máu, chảy máu lâu ngày sẽ dẫn tới thiếu máu hoặc bị tắc hậu môn do các búi trĩ luôn ở bên ngoài. Do đi đại tiện khó khăn, thường xuyên nhịn đi vệ sinh, dẫn tới mắc các bệnh về gan, thận, nứt kẽ hậu môn, viêm đại tràng… Nữ giới dễ bị mắc các bệnh phụ khoa, u xơ đường ruột…

Cách phòng ngừa trĩ ngoại

  1.  Đi đại tiện đúng giờ: hình thành thói quen đại tiện đúng giờ, tích cực phòng ngừa táo bón, giữ vệ sinh hậu môn sạch sẽ. Đồng thời, phải phòng ngừa các chứng bệnh hậu môn trực tràng như: nứt kẽ hậu môn,trĩ nội…
  2.  Uống nhiều nước: sáng dậy uống 1 cốc nước ấm, thúc đẩy nhu động ruột, nếu như đi đại tiện thấy khô rát, hoặc cũng có thể sử dụng các loại thuốc nhuận tràng theo sự chỉ định của bác sĩ.
  3.  Ăn uống hợp lý: ăn những thức ăn dễ tiêu, không uống rượu, hút thuốc, không ăn đồ cay nóng, đồ rán, thức ăn khó tiêu hóa… Ăn nhiều hoa quả, rau xanh và đồ ăn có chứa nhiều chất xơ.
  4.  Tăng cường vận động: Người mắc bệnh trĩ ngoại cần tăng cường tham gia các hoạt động thể dục thể thao như: chạy bộ, tập thể dục, chơi các môn thể thao… giúp tăng cường khả năng miễn dịch, thúc đẩy nhu động đường tiêu hóa, ngăn ngừa hiệu quả táo bón.

Điều trị bệnh trĩ ngoại

Trĩ ngoại khi mới bị thường có thể tự khỏi bằng các cách như đi đại tiện đúng giờ, vận động và ăn uống hợp lý. Để chắc ăn hơn bạn có thể sử dụng thêm các thuốc hỗ trợ điều trị. Trong trường hợp xấu nhất mới phải đi phẫu thuật tại các phòng khám chuyên khoa.